Artykuł – Dysleksja

Szanowni Państwo,

serdecznie zapraszamy do zapoznania się z artykułem na temat dysleksji, który przygotowała Pani Aleksandra Jakubowska.

ARTYKUŁ

„DYSLEKSJA rozwojowa to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci występujące od początku nauki szkolnej. Trudności te nie są wynikiem ogólnego zaburzenia rozwoju ani zaburzeń sensorycznych.

OBJAWY TZW. RYZYKA DYSLEKSJI:

– wiek niemowlęcy i poniemowlęcy:

  • opóźnienie w rozwoju mowy i rozwoju ruchowym (trudności z równowagą i koordynacją ruchów). Takie dzieci później niż rówieśnicy wypowiadają pierwsze słowa, zdania proste i złożone, późno zaczynają chodzić, biegać, są mało zręczne manualnie, nieporadne w samoobsłudze, np. myciu rąk, ubieraniu się, jedzeniu łyżką, same nie próbują rysować.

– wiek przedszkolny (3-5 lat):

  1. mała sprawność ruchowa w zakresie całego ciała: dziecko słabo biega, ma trudności z utrzymaniem równowagi, jest niezdarne w ruchach, źle funkcjonuje w zabawach ruchowych, z trudem uczy się jeździć na rowerku trzykołowym.
  2. mała sprawność ruchowa rąk: dziecko przejawia trudności i niechęć do samoobsługi (np. zapinania guzików, sznurowania butów), do zabaw manipulacyjnych, np. nawlekanie korali; źle trzyma ołówek, rysując, naciska nim za mocno lub za słabo.
  3. słaba koordynacja wzrokowo-ruchowa: trudność sprawia dziecku budowanie z klocków; rysuje niechętnie i prymitywnie, nie umie narysować koła jako trzylatek, kwadratu i krzyża jako czterolatek, trójkąta jako pięciolatek.
  4. opóźniony rozwój lateralizacji: dziecko konsekwentnie używa na zmianę obu rąk.
  5. zaburzenia rozwoju spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej: nieporadność w rysowaniu (rysunki bogate treściowo, ale prymitywne w formie), trudności w składaniu obrazków pociętych na części, puzzli, układanek.
  6. opóźniony rozwój mowy, nieprawidłowa artykulacja wielu głosek, trudności z wypowiadaniem złożonych wyrazów, budowaniem wypowiedzi, z zapamiętywaniem nazw, wydłużony okres posługiwania się neologizmami, zniekształcanie nazw przez używanie niewłaściwych przedrostków.

– klasa zerowa (6-7 lat):

  1. obniżona sprawność ruchowa: dziecko słabo biega, skacze, ma trudności z uczeniem się jazdy na hulajnodze, z rzucaniem i chwytaniem piłki.
  2. trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów w zakresie samoobsługi (np. z zawiązywaniem sznurowadeł na kokardę, z używaniem widelca, nożyczek).
  3. opóźnienie rozwoju lateralizacji: mimo prób ustalenia ręki dominującej, dziecko nadal jest oburęczne.
  4. opóźnienie orientacji w schemacie ciała i przestrzeni: dziecko ma trudności ze wskazywaniem na sobie części ciała, przy określaniu ich terminami: prawe – lewe; nie umie określić kierunku na prawo i lewo od siebie (np. drzwi na lewo).
  5. trudności z rysowaniem rombu, odtwarzaniem złożonych figur geometrycznych, rysowaniem szlaczków.
  6. trudności z wyróżnianiem elementów z całości, a także z ich syntetyzowaniem w całość (np. podczas budowania z klocków lego); trudności z zauważaniem różnic na obrazkach, z odróżnianiem podobnych kształtów (figur geometrycznych, liter) lub identycznych, ale podobnie położonych w przestrzeni (np. p – g – b – d).
  7. trudności z poprawnym używaniem wyrażeń przyimkowych, określających stosunki przestrzenne (nad, pod, na zewnątrz).
  8. wadliwa wymowa, przekręcanie trudnych wyrazów (przestawianie głosek i sylab, asymilacje głosek, np. sosa lub szosza), błędy gramatyczne.
  9. trudności z zapamiętaniem wiersza, piosenki, więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie; trudności z zapamiętaniem nazw, mylenie nazw zbliżonych fonetycznie; trudności z zapamiętaniem materiału uszeregowanego w serie i sekwencje (np., dni tygodnia, pór roku, kolejnych posiłków, cyfr).
  10. trudności w różnicowaniu głosek podobnych (np. s – z, k – g, czyli zaburzenia słuchu fonemowego); trudności z wydzielaniem sylab i głosek ze słów, ich syntetyzowaniem oraz z manipulowaniem strukturą fonologiczną słów (np. wymyśl rym do podanego słowa; odszukaj wyrazy ukryte w słowie „lewkonia”).
  11. trudności w orientacji w czasie (pory roku, dnia, godziny).
  12. trudności w nauce czytania (czyta bardzo wolno, głoskuje, przekręca wyrazy, nie rozumie czytanego tekstu).
  13. Przy pierwszych próbach pisania – częste pisanie liter i cyfr zwierciadlanie oraz odwzorowywanie wyrazów, zapisywanie od stronie prawy do lewej.

Występowanie wielu z tych objawów daje pewność, że mamy do czynienia z dzieckiem z tzw. ryzyka dysleksji.

Oprac. Aleksandra Jakubowska na podstawie: Marta Bogdanowicz  „Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu – dysleksja rozwojowa” W: „ Logopedia. Pytania i odpowiedzi”.”

Aleksandra Jakubowska